De Nieuwe Regeling 2025 (DNR 2025) die NLIngenieurs en de BNA op 15 december 2025 hebben gepubliceerd lijkt voor kwaliteitsborgers op het eerste gezicht een uitkomst. De DNR 2025, de Modelovereenkomst DNR 2025 en de beta-versie Stb 2025 bevatten immers een uitdrukkelijke regeling voor kwaliteitsborging. Maar wie beter kijkt naar de positie van de kwaliteitsborger, ziet dat de DNR 2025 de lading (nog) niet dekt.
DNR 2025: rol en taak adviseur als kwaliteitsborger
Artikel 11 DNR 2025 beschrijft de rol van de adviseur als kwaliteitsborger zoals bedoeld in de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). In die publiekrechtelijke rol is de adviseur een onafhankelijke natuurlijke persoon of rechtspersoon, toegelaten tot het Register instrumenten kwaliteitsborging (TloKB), die op basis van een toegelaten instrument toetst of het bouwwerk voldoet aan de bouwtechnische vereisten van de Wkb en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
De DNR 2025 benadrukt dat de adviseur als kwaliteitsborger volledig onafhankelijk moet werken om belangenverstrengeling te voorkomen en objectiviteit te waarborgen. Dat betekent dat hij niet direct of indirect betrokken mag zijn bij het ontwerp, de voorbereiding of de uitvoering van het bouwwerk dat hij beoordeelt. Bij dezelfde opdracht kan hij dus niet tegelijkertijd handelen als ontwerper of toetser onder de Wkb. Eventuele banden met uitvoerende partijen moet hij vooraf uitsluiten.
Zijn rol en taak zijn scherp afgebakend: hij toetst en controleert. Hij ontwerpt niet, hij bouwt niet en hij stuurt het bouwproces niet aan. Hij beoordeelt alleen of aan de bouwtechnische regels is voldaan en geeft op basis daarvan zijn verklaring af.
Beperkte aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid kwaliteitsborger onder de DNR 2025
De DNR 2025 beperken de aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid van de adviseur als kwaliteitsborger aanzienlijk, om te voorkomen dat hij verantwoordelijk is voor aspecten buiten zijn controle.
De kwaliteitsborger is niet verantwoordelijk voor:
- het verkrijgen of behouden van vergunningen, gereedmeldingen of andere publiekrechtelijke toestemmingen in het publieke stelsel van kwaliteitsborging
- de inhoud, kwaliteit en rechtmatigheid van het ontwerp en de uitvoering
- de uiteindelijke bouwkwaliteit.
De Toelichting maakt duidelijk dat de primaire verantwoordelijkheid voor het realiseren van een bouwwerk dat aan de bouwtechnische regels voldoet ligt bij de opdrachtgever, ontwerper, aannemer en andere uitvoerende partijen. Niet bij de kwaliteitsborger, omdat die alleen toetst en niet bouwt.
Ook mag een kwaliteitsborger volgens de Toelichting bij artikel 11 DNR 2025 geen afwijkingen van de bouwtechnische voorschriften toestaan. Een strijdigheid met deze voorschriften moet eerst worden hersteld voordat de kwaliteitsborger een verklaring kan afgeven. Inmiddels is een wijzigingsvoorstel van het Bbl in de maak. Daarin staat dat gemeenten het gebruik van nieuwe gebouwen die op kleine punten afwijken van de bouwtechnische regels mogen toestaan. Zo krijgen eigenaren zekerheid dat ze het bouwwerk bij kleine afwijkingen toch mogen gebruiken.
De kwaliteitsborger is dan ook niet aansprakelijk voor gebreken in het gerealiseerde bouwwerk, tenzij dat gebrek het gevolg is van een toerekenbare fout in zijn borgingsverplichtingen. De Toelichting geeft als voorbeeld een kwaliteitsborger die bewust onjuiste rapportages inlevert die leiden tot afwijzing van een vergunning.
Ruime informatie- en medewerkingsplicht opdrachtgever
Onder de DNR 2025 heeft de opdrachtgever een ruime informatieplicht. Hij moet de kwaliteitsborger op eerste verzoek én uit eigen beweging alle gegevens, documenten en informatie verstrekken die noodzakelijk zijn voor de uitvoering van zijn taak. Denk aan tekeningen, constructieberekeningen, uitvoeringsplannen, keuringsrapporten en materiaalgegevens en andere relevante documenten. Tijdens de bouwfase moet de opdrachtgever volledige meewerken, zodat de kwaliteitsborger de controles en inspecties kan uitvoeren zoals voorgeschreven in het desbetreffende kwaliteitsborgingsinstrument. Hij moet bijvoorbeeld toegang geven tot de bouwplaats.
Doet de opdrachtgever dat niet, dan kan de kwaliteitsborger zijn verklaring niet of alleen met vertraging afgeven, met mogelijk gevolgen voor de gereedmelding en ingebruikname van het bouwwerk onder de Wkb.
Waarom de DNR 2025 toch minder geschikt zijn voor kwaliteitsborgers
De DNR 2025 besteden uitgebreid aandacht aan de rol van de adviseur als kwaliteitsborger in het publieke stelsel van de Wkb. In dat opzicht is de regeling een verbetering ten opzichte van de DNR 2011. Tegelijkertijd blijven de DNR 2025 in de kern brede adviseursvoorwaarden, waarvan kwaliteitsborging slechts een onderdeel is.
Artikel 11 DNR 2025 regelt alleen globaal dat een adviseur als kwaliteitsborger verplicht is om toetsings- en borgingswerkzaamheden onder de Wkb uit te voeren. Het artikel vermeldt de minimale verplichtingen van de kwaliteitsborger niet. Denk aan het vaststellen van de risicobeoordeling, het vaststellen van het borgingsplan en het verstrekken van zijn verklaring.
Ook vermeldt het artikel niet dat de kwaliteitsborger niet verantwoordelijk is voor het doen van de bouwmelding bij het bevoegd gezag, het verstrekken van het dossier bevoegd gezag en het doen van de gereedmelding. Ook ontbreekt een regeling voor het omgaan met afwijkingen, deelopleveringen, casco-opleveringen en situaties waarin geen verklaring kan worden afgegeven. Hierdoor zijn de DNR 2025 sec in de praktijk minder geschikt voor kwaliteitsborgers.
Alternatieven voor de DNR 2025
Een geschikter alternatief voor de DNR 2025 is de gezamenlijke Model Raamovereenkomst Kwaliteitsborging van Bouwend Nederland en de VKBN. Een andere optie is het (laten) opstellen van een maatwerkcontract.
Waar let ik op?
Zorg in ieder geval voor een heldere overeenkomst van kwaliteitsborging. Leg de rechten en verplichtingen van jou en je opdrachtgever daarin duidelijk vast. Zeg concreet wat je wel doet. En ook wat je niet doet.
Wil je algemene voorwaarden van toepassing verklaren, kies dan voor de DNR 2025 en niet voor de DNR 2011. De DNR 2025 besteden uitgebreid aandacht aan de rol en taak van de kwaliteitsborger en zijn helder geschreven, de DNR 2011 niet. Vergeet niet dat de DNR 2025 adviseursvriendelijk is en is geschreven voor adviseurs in de bouw- en technieksector in het algemeen. Niet voor kwaliteitsborgers met een duidelijke publiekrechtelijke taak die geen adviseur zijn.
Verklaar de DNR 2025 daarom niet blind van toepassing. Wijk af waar het nodig is, bijvoorbeeld bij de afbakening van je taken als kwaliteitsborger. Beschrijf concreet wat je wel en niet doet. En wat je over en weer van elkaar verwacht. Of kies voor de Model Raamovereenkomst Kwaliteitsborging van Bouwend Nederland en de VKBN. Wil je dat niet, zorg dan voor een maatwerkovereenkomst. Voorkom in ieder geval dat je een onduidelijke afspraak maakt.
U las een artikel van Ottilie Laan
Als advocaat bouw- en vastgoedrecht ondersteun ik professionele opdrachtgevers met het maken van duidelijke afspraken en heldere communicatie tussen partijen in bouwprojecten.
Meer informatie:
Specialisaties en dienstverlening
Vrijblijvend contact opnemen
Nieuwe artikelen direct per e-mail ontvangen?
Meldt u dan hieronder aan voor mijn nieuwsbrief.
U kunt zich altijd eenvoudig met één klik afmelden.
